Taşıma
Taşıma: Qi'nin beden içindeki hareketi
Qi dönüştürücü görevini yerine getirdikten — yiyecekleri Gu Qi'ye, Gu Qi'yi Zong Qi'ye ve Zong Qi'yi Zhen Qi'ye dönüştürdükten — sonra ortaya çıkan maddelerin bedenin ihtiyaç duyulan bölgelerine taşınması gerekir. Qi'nin taşıma işlevi budur: enerji, maddeler ve sıvıları doğru zamanda doğru yönde hareket ettirmek. Taşıma ve dönüşüm birbirinden ayrılamaz; her biri işlevini yerine getirebilmek için diğerine ihtiyaç duyar.
Qi hareketinin dört yönü
Qi'nin taşıyıcı hareketi dört yönde gerçekleşir: yukarı, aşağı, içeri ve dışarı. TCM fizyolojisinde her organın doğru hareket yönü büyük önem taşır. Qi yanlış yönde hareket ettiğinde — yükselmesi gerekirken alçaldığında veya alçalması gerekirken yükseldiğinde — patolojik örüntüler ortaya çıkabilir. Qi dolaşımının yönü olarak bilinen bu kavram TCM'nin temel tanısal çerçevelerinden biridir.
Organlara göre taşıma
Dalak, Gu Qi'yi yukarı doğru Akciğere taşır. Bu yükselen hareket Zong Qi ve Kan oluşumu için önemlidir. Dalak Qi'si yeterince yükselemediğinde TCM'de "Dalak Qi'sinin çökmesi" olarak tanımlanan bir örüntüden söz edilir. Bu durum geleneksel olarak yorgunluk, organ prolapsusu, ishal ve aşağı doğru baskı hissiyle ilişkilendirilir.
Akciğer sıvıları cilde taşır ve Wei Qi'yi cilt ile kaslar arasındaki alana dağıtır — bu dışa doğru yayılan bir harekettir. Aynı zamanda sıvıları ve Qi'yi aşağı doğru Böbrek ve Mesaneye gönderir. Akciğer Qi'si aşağı inmek yerine tersine yukarı çıktığında geleneksel olarak öksürük ve nefes darlığı görülebilir.
Böbrek Qi hareketine iki yönde katılır: solunumu desteklemek için yukarı doğru Akciğere ve sıvıların dönüşümü ile atılımını desteklemek için aşağı doğru Mesaneye. Karaciğer ise Qi'nin bütün yönlerde serbestçe hareket etmesini sağlar ve beden genelindeki Qi akışının düzenleyicisi kabul edilir. Karaciğer Qi'si durgunlaştığında gerginlik, sinirlilik, kaburga bölgesinde rahatsızlık ve sıkışma hissi gibi geleneksel belirtiler ortaya çıkabilir.
Qi durgunluğu: taşıma engellendiğinde
Qi durgunluğu TCM'de sık tanımlanan patolojik örüntülerden biridir. Qi hareketinin kısıtlanması veya engellenmesini ifade eder. Geleneksel teoriye göre özellikle Karaciğer üzerinden etkili olan duygusal gerginlik, Qi'yi büzen Soğuk, serbest akışı engelleyen travma veya Qi'nin kendi zayıflığı durgunluğa neden olabilir.
Qi durgunluğu geleneksel olarak yeri değişen veya duygusal stresle kötüleşen ağrı ve gerginlik, baskı veya sıkışma hissi, değişken yakınmalar ve sinirlilik şeklinde görülebilir. Tedavi, akupunktur, Qi'yi hareket ettirmeye yönelik geleneksel bitkisel yaklaşımlar ve duygusal gerginliği azaltmaya yönelik yaşam tarzı düzenlemeleriyle Qi'nin serbest hareketini yeniden sağlamayı amaçlar.